In de pers

BN/DeStem

Krant: BN/DeStem Publicatiedatum: 04/10/2003 Omschrijving: Weekend reportage - Op jacht naar unieke piano's

Op jacht naar unieke piano's

Bij Acustica word je acuut verliefd. Op de klank, de warmte, het vakmanschap en ook zeker het uiterlijk van prachtig gerestaureerde oudere piano's en vleugels. Instrumenten die er fonkelnieuw uitzien. Dat is de specialiteit van Acustica : piano's uit het gouden tijdperk de glans van weleer teruggeven. Beter kun je ze niet krijgen, menen piano-verzamelaar Huub Dijkmans en zijn vrouw Fieke.

Door Hans Rooseboom

Een pianohandel verwacht je niet zo gauw op een gloednieuw bedrijventerrein aan de rand van de stad. Tussen Praxis, Halford's en McDonald's staat de trotse nieuwbouw van Acustica Piano's, zojuist verhuisd vanuit het landelijke Strijbeek naar het grootstedelijke Steenakker bij Breda.

Huub Dijkmans, sinds 1983 actief in piano's en vleugels, heeft een uniek bedrijf. Hij verkoopt niet alleen nieuwe, moderne instrumenten. Hij jaagt op instrumenten uit het verleden, toen pianobouwers nog topkwaliteit leverden. Kwaliteit die alleen heel dure hedendaagse piano's hebben. "Die klank, die diepte, die potentie van de oude Europese piano haalt de gemiddelde nieuwe piano niet. Ik ken precies de merken. Als ik er een tegenkom, dan weet ik onmiddellijk dat er iets van te maken is."

En Huub Dijkmans maakt er inderdaad iets van. Honderden piano's uit de iets oudere tijd zijn door zijn bedrijf onder handen genomen en hebben pianoliefhebbers gelukkig gemaakt. Dijkmans: "Ik heb er meestal zo'n tweehonderd op voorraad. Hier in de nieuwe showroom staan er tachtig of negentig, direct leverbaar, achter en boven nog wat. De rest staat op onze andere locatie, in Strijbeek. En de piano's blijven binnenkomen, de stroom houdt niet op. Ze worden allemaal opgeslagen, ik zie later wel eens wat het precies voorstelt." Raak Huub Dijkmans zoekt zijn piano's in verre landen en streken, in Europa en in Japan. "Ik reis rond, lange tijd vind ik niets, dan voel ik me verloren in een ver land, maar opeens is het raak."

Twintig jaar lang ontwikkelde Dijkmans zijn specialisme: het doen herleven van 'oud goud'. "Ik ben in 1983 begonnen met het importeren van piano's uit Engeland. Ik had sociale pedagogie gestudeerd in Breda , maar met mijn 23 jaar was ik veel te jong om werklozen te begeleiden. In de muziek was ik ook bezig, en ik dacht: als ik daar nou eens de kost mee zou kunnen verdienen. Piano's vond ik altijd al prachtig en ik had een vriend die stemmer/technicus was. Zo zijn we begonnen." "Uit Engeland heb ik honderden piano's gehaald. Gewoon met een vrachtwagentje het land afrijden en meenemen naar Nederland. En thuis repareerden en restaureerden we die instrumenten. Engeland heeft een echte pianocultuur, in ieder geval zo'n cultuur gehad. Iedereen speelde piano, in elk woonhuis stond er een. Heel anders dan in Nederland, waar pianospelen iets elitairs was, voor meisjes uit de betere stand." "Ik begon met een winkel aan de Haagdijk in Breda . In die tijd, tussen 1983 en 1986, ging de helft van de muziekhandels in Nederland failliet. De hausse van het elektrisch orgel was voorbij en inmiddels waren de moderne piano's steeds slechter geworden, goedkoop materiaal, eigenlijk wegwerppiano's.

Hier naderen we de kern van het verhaal van Huub Dijkmans. In de tijd waarin nieuwe piano's kwalitatief onder de maat waren, inferieur, ging hij op zoek naar kwaliteitspiano's uit het verleden, uit de tijd dat er nog degelijke instrumenten werden gebouwd. Degelijk, stabiel, duurzaam, vaak heel sierlijk, met mooie ornamenten. Dijkmans: "Tot de Tweede Wereldoorlog en nog iets daarna werden er in Europa heel goede piano's gebouwd. Niet alleen technisch en materieel waren ze goed, ook qua vormgeving. De meubelstijl maakte die instrumenten ook tot fraaie meubels. Piano's werden uitgevoerd in art nouveau, Jugendstil, art d'co, nieuwe zakelijkheid. Als je goede piano's uit de periode 1900-1950 restaureert, dan is het eindresultaat altijd prachtig. Zeker voor de liefhebber."

Gouden formule

Het bleek een gouden formule. Dijkmans heeft het rijk zo goed als alleen. "In de jaren tachtig en negentig zijn bijna alle pianowerkplaatsen gestopt. Het werd te duur, voor de klant. Maar mijn ervaring is omgekeerd. De klanten die hier komen, zijn tevreden. Ze betalen wel een behoorlijk bedrag, maar anderzijds valt het reuze mee. Als je een deuk in je auto hebt, zijn mensen zo bereid 3000 euro neer te tellen, maar 3000 euro voor het opknappen van een piano vinden de meeste mensen te veel." "Nogmaals, je kunt rustig stellen dat oude piano's vrijwel allemaal goed zijn en het verdienen opgeknapt te worden. Er zijn niet veel producten die zo veel jaren mee kunnen. Die piano's zijn degelijk, een stuk zwaarder dan jongere instrumenten. De zangbodem is zoals het hoort van echt massief sparrenhout, het metalen frame is zwaar: de constructie van het frame moet de spanning van de snaren en temperatuurwisselingen kunnen opvangen.

De basis moet goed zijn. Het frame, het stemblok, de constructie. Dan kun je een piano altijd opnieuw opknappen. Met nieuwe snaren, hamerkoppen, leerwerk, dempvilt, stempennen en soms een nieuwe zangbodem is zo'n piano dan nieuwer dan nieuw. Dan heb je een verdomd goed instrument voor een lage prijs." "Toen ik Engeland had gehad, kwamen Duitsland, Oostenrijk en Tsjechi? aan de beurt. Dat is het hart van de muziek: Wenen, Praag, Leipzig, een enorme muziekcultuur. Praag was rond 1940 een middelpunt van de pianofabricage, met name de legendarische fabriek Petrof. Overal in Tsjechi? staan ze. De eerste keer dat ik er kwam, voelde ik me in luilekkerland. Overal snoepgoed, maar ik mocht het niet meenemen. Het was nog voor de omwenteling. Na de Fluwelen Revolutie in 1989 kon ik echt beginnen. Pionieren in Tsjechi?. Ik schakelde een aantal plaatselijke studenten in, die via advertenties achter de verblijfplaats van piano's kwamen. Ze wisten wat ik zocht, welke merken, welke klankkleur. Het idee erachter was om op die manier de mooiste instrumenten te vinden. En het lukte. Vrachtwagens vol zijn vanuit Tsjechi? hierheen gereden." Bewerkelijk "Mensen geloven vaak niet dat de piano's en vleugels die hier staan bijna allemaal gebruikt zijn, zo mooi zijn ze. Zo nieuw zien ze eruit. Voor de prijs van een gewone nieuwe middenklasser koop je een gebruikte, gerestaureerde piano van veel hogere kwaliteit." "Het handelen in piano's zoals ik het doe, is heel bewerkelijk. Ik kan voor het grootste gedeelte van mijn handel niet de groothandel bellen om mijn voorraad aan te vullen. Ik moet er zelf op uit, naar Japan, naar Itali?, naar Oost-Europa. Je moet vooruit investeren, zoveel mogelijk mooie exemplaren verzamelen."

"Akoestische instrumenten zitten in de lift. Tien jaar geleden vierde het keyboard hoogtij. Op muziekscholen kregen kinderen les op keyboards, ouders waren blij, want die zijn veel goedkoper dan een echte piano. Maar nu komt men daarvan terug en er is een potenti?le nieuwe klantenkring. Er zijn weer wachtlijsten voor muziekscholen en voor individuele pianoleraren. Veel vutters kopen een piano, omdat ze nu eindelijk eens willen leren spelen, wat ze in hun jeugd niet wilden of niet konden. En we hebben veel klandizie van jonge gezinnen, zowel voor meisjes als voor jongens. Piano spelen heeft allerlei voordelen. Het klinkt al snel leuk, je bespeelt in feite een heel orkest in je eentje." "Ik ben de enige die hoofdzakelijk in gebruikte piano's handelt. Ik ken verder niemand die deze opzet heeft. Wie een geheel gerestaureerde piano bij mij koopt, betaalt in feite alleen de restauratiekosten, de piano krijg je er bij."

Acustica Piano's en Vleugels